De collectie gewijd aan volksfeesten in Belgïe is sinds de opening van het museum in 1975 een kernthema en omvat talrijke kostuums, maskers, accessoires, iconografische documenten en geschreven archieven.

Deze authentieke stukken weerspiegelen de rijkdom en diversiteit van de volkstradities van België. Vreugdevuren, optochten, ducasses, processies en carnavals zijn allemaal belangrijke evenementen die het gemeenschapsleven markeren. Of ze nu voortkomen uit middeleeuwse heidense of religieuze riten of recentere creaties zijn, deze festiviteiten zijn geëvolueerd naargelang de historische, sociale en geografische context waarin ze plaatsvinden.

Bovendien heeft elke gemeente zijn eigen kenmerken en verschillen ontwikkeld.

Of ze nu eeuwenoud of hedendaags zijn, gemaskerde festiviteiten spelen een essentiële rol in de sociale cohesie en collectieve identiteit van de bevolkingsgroepen die ze in stand houden.

De Knaptand is een wezen dat lijkt op een wolf en dat tevoorschijn komt tijdens de twee grootste feesten van de stad Dendermonde, de Katuit en de Ros Beiaardommegang. 

Tijdens deze twee evenementen jagen de Knaptanden de toeschouwers angst aan door met hun beweegbare kaken te klapperen. Ze gedragen zich echter vaak vriendelijker tegenover kinderen, die hen zelfs mogen aaien.

De Société Royale Moncrabeau is een filantropische vereniging die sinds 1843 bestaat. De leden gaan bij verschillende gelegenheden de straat op om geld in te zamelen voor kansarme mensen.

Daarnaast vormen ze samen een mirlitofiel orkest, dat dus voornamelijk bestaat uit mirlitonspelers. Elk jaar organiseren ze ter opening van de Waalse Feesten ook leugenswedstrijden, mondelinge

wedstrijden waarbij de Molons verhalen moeten verzinnen. Hun motto is “plezier en liefdadigheid”, wat tot uiting komt in hun verschillende activiteiten.

De Noirauds zijn leden van een filantropische vereniging die in 1876 werd opgericht. In dat jaar namen verschillende burgers het initiatief om tijdens het Carnaval van Brussel geld in te zamelen om kinderen van een crèche in moeilijkheden te helpen. Sindsdien komen de Noirauds tijdens verschillende evenementen in actie om geld in te zamelen voor kinderen in nood.

De vereniging heette aanvankelijk “Conservatoire Africain”, maar draagt sinds 1959 de naam “Koninklijk Werk der Wiegjes Prinses Paola”, naar het beschermheerschap van de regerende prinses.

Tijdens de collectes dragen de Noirauds een atypische outfit en gebruiken ze verschillende accessoires, zoals een gigantische lepel of collectebussen in de vorm van een zwarte baby, om voorbijgangers aan te spreken. De burgers die aan de basis liggen van deze traditie besloten ook hun gezicht zwart te schilderen om anoniem te blijven.

In de context van de westerse koloniale expansie in Afrika doen de schmink en de kostuums echter ook denken aan racistische karikaturen uit de XIXde eeuw.

Hun uiterlijk, vooral de make-up, stond in 2015 centraal in een belangrijke controverse. Gezien de situatie besloot de vereniging van de Noirauds in 2019 om de schmink van hun personages te vervangen door make-up of een masker in de kleuren van België, waardoor ze hun anonimiteit kunnen behouden en aan bepaalde verwachtingen van het publiek kunnen voldoen.